De antieke stad Priene

Antieke stad

Aangelegd op terrassen aan de voet van de berg Mykale: met haar rasterplan het schoolvoorbeeld van antieke stedenbouw, met de zuilen van de Athenatempel oprijzend tussen de dennen.

Priene, aangelegd op terrassen tegen de steile helling van de berg Mykale (Samsun) en uitkijkend over de vlakte van de Büyük Menderes, is het best bewaarde voorbeeld van de “geplande stad” uit de antieke wereld. De stad werd gebouwd volgens het rasterplan (grid) dat de naam draagt van de architect Hippodamos: elkaar haaks kruisende straten, gelijke huizenblokken en openbare gebouwen waarvan de plaats vooraf was vastgelegd… Deze ordening toont de oorsprong van de moderne stedenbouw en maakt Priene onbetaalbaar voor archeologen.

In het hart van de stad rijzen tussen de dennen de sierlijke Ionische zuilen van de tempel van Athena Polias op; uit een gevonden votiefinscriptie is bekend dat Alexander de Grote persoonlijk de kosten van deze tempel droeg. Op de helling lijkt het schitterend bewaarde theater, met zijn rijen stenen zetels en de erezetels op de eerste rij, bijna gisteren verlaten; daarnaast zijn ook het bouleuterion (raadsgebouw), de agora, het gymnasion en de woonhuizen te bezichtigen. Priene was ooit een havenstad, maar kwam door het alluvium dat de Menderes meevoerde ver van de zee te liggen — net als Milet en Herakleia. Samen met Milet en Didyma completeert Priene de klassieke route van de “drie antieke steden”.