Xanthos & Letoon

Antieke stad

De hoofdstad en het religieuze centrum van de Lycische beschaving; sinds 1988 UNESCO-Werelderfgoed vanwege de monumentale graftombes, de inscripties en het tragische verhaal van verzet.

Xanthos, gelegen in het dal van de Eşen Çayı (de antieke rivier Xanthos), was de hoofdstad van de Lycische Bond en het hart van deze eigenzinnige beschaving. De antieke geschiedschrijver Herodotus vertelt over de faam van de Xanthiërs aan de hand van een tragisch verhaal van verzet: de stad was zo gehecht aan haar vrijheid dat zij zich noch aan de Perzen, noch later aan Brutus wilde overgeven en verkoos haar eigen stad in brand te steken en collectief te sterven. Die geest maakte Xanthos tot het symbool van de Lycische identiteit. De opgerichte monumentale graftombes van de stad — vooral het "Harpijenmonument" en de graven op reusachtige pijlers — behoren tot de meest originele voorbeelden van de Lycische architectuur; de lange Lycische inscripties erop speelden een sleutelrol bij de ontcijfering van deze verloren taal.

Letoon, op slechts enkele kilometers van Xanthos, was het heilige centrum van de stad. Dit heiligdom, waar drie tempels gewijd aan de godin Leto en haar kinderen Apollon en Artemis naast elkaar oprijzen, was de belangrijkste cultus- en federatieplaats van Lycië; de hier gevonden drietalige inscriptie (Lycisch, Grieks, Aramees) is van onschatbare waarde voor het onderzoek naar antieke talen. Vanwege dit uitzonderlijke belang werden Xanthos en Letoon in 1988 samen op de UNESCO-Werelderfgoedlijst geplaatst.